TARJIMASHUNOSLIKNING ZAMONAVIY TENDENSIYALARI
https://doi.org/10.5281/zenodo.18036112
Kalit so‘zlar
tarjimashunoslik, polisistema, funksionalizm, dinamik ekvivalentlik, ko‘rinish (vidimost), neyron mashina tarjimasi, korpus, post-redaktura, audiovizual tarjima, kompetensiya.Annotasiya
Ushbu maqolada tarjimashunoslikning zamonaviy tendensiyalari IMRAD strukturasi asosida tahlil qilinadi. Kirish qismida global kommunikatsiya, raqamlashtirish va madaniy xilma-xillik sharoitida tarjima amaliyoti va nazariyasining bir-biriga ta’siriga oid dolzarblik asoslanadi va tahlillar asosida ko‘rib chiqiladi. Materiallar va metodlar bo‘limida fanlararo yondashuv – tizim va norma nazariyalari, funksionalizm, kognitiv-sotsiologik yondashuvlar, korpusga asoslangan tahlil va raqamli kompetensiyalar bo‘yicha konseptual-analitik ko‘rib chiqish uslublari bayon etiladi. Natijalar bo‘limida olti yo‘nalishdagi (deskriptiv-polisistema, funksional-maqsadli, etik va ko‘rinish, raqamli va neyronlashgan muhit, multimodal va audiovizual tarjima, ta’lim va kompetensiya) asosiy qiyofalar ajratib beriladi. Muhokama qismida ushbu tamoyillarning milliy akademik-industrial muhit uchun amaliy implikatsiyalari, jumladan, korpus resurslari, post-redaktura jarayonlari, sifat mezonlari va integratsiyalangan kompetensiya modellari yuzasidan tavsiyalar ilgari suriladi. Xulosa bo‘limida esa tarjimashunoslikning yangi paradigmalari doirasida ilmiy kun tartibi, metodologik uyg‘unlashuv va ehtiyotkorlik bilan tajriba-sinov ishlarini yo‘lga qo‘yish zarurati yoritiladi
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yhati
Nida, E. A.; Taber, C. R. The Theory and Practice of Translation. Leiden: Brill, 1969.
Venuti, L. The Translator’s Invisibility. London: Routledge, 1995.
Toury, G. Descriptive Translation Studies and Beyond. Amsterdam: John Benjamins, 1995.
Bassnett, S. Translation Studies. London: Routledge, 2002.
Baker, M. In Other Words. London: Routledge, 2011.
Pym, A. Exploring Translation Theories. London: Routledge, 2014.
Nord, C. Text Analysis in Translation. Amsterdam: Rodopi, 1997.
Even-Zohar, I. Polysystem Studies. Poetics Today, 1990.
O‘Hagan, M.; Ashworth, D. Translation-Mediated Communication in a Digital World. Multilingual Matters, 2002.
