XI–XII ASR TURKIY MANBALARI LEKSIKASINING SEMANTIK MAYDONI VA UNING LINGVOMADANIY TALQINI

Abdujabbarova Feruza Abdunazarovna

doi:10.5281/zenodo.18035563

XI–XII ASR TURKIY MANBALARI LEKSIKASINING SEMANTIK MAYDONI VA UNING LINGVOMADANIY TALQINI

Mualliflar

Abdujabbarova Feruza Abdunazarovna

https://doi.org/10.5281/zenodo.18035563

Kalit so‘zlar

lingvomadaniyat, XI–XII asr manbalari, turkiy leksika, konsept, madaniy qatlam, semantik uzviylik.

Annotasiya

Maqolada XI–XII asr turkiy yozma manbalarining — “Qutadg‘u bilig”, “Devonu lug‘otit turk” va “Hibatul-haqoyiq” asarlarining leksik tizimi lingvomadaniy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotda bu asarlar tili xalqning ma’naviy dunyosi, axloqiy qadriyatlari, diniy-falsafiy qarashlari va ijtimoiy ongining ifodasi sifatida baholanadi. Maqolada uch asosiy lingvomadaniy qatlam — madaniy-maishiy, ma’naviy-axloqiy va diniy-falsafiy qatlamlar ajratib ko‘rsatilgan. Tahlil natijasida “bilim”, “adolat”, “adab”, “el-yurt”, “haq”, “sabr” kabi konseptlar turkiy xalqlarning madaniy identitetini shakllantiruvchi asosiy lingvomadaniy markazlar ekanligi aniqlangan. Shuningdek, maqolada o‘zbek tilining ushbu tarixiy leksika bilan semantik uzviyligi ko‘rsatilib, turkiy madaniyatdagi til va tafakkur barqarorligi ilmiy asosda yoritilgan.

Muallif haqida

Abdujabbarova Feruza Abdunazarovna

Oriental Univeriseti filologiya fanlari nomzodi, dotsent

feruzaabdujabbarova@yandex.com

Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yhati

Mahmud Koshg‘ariy. Devonu lug‘otit turk. — Toshkent: Fan nashriyoti, 1960.

Yusuf Xos Hojib. Qutadg‘u bilig. — Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 1971.

Ahmad Yugnakiy. Hibatul-haqoyiq. — Toshkent: Yozuvchi, 1974.

Jo‘rayev, N. (2015). “Qutadg‘u bilig” asarida axloqiy tushunchalarning lingvomadaniy tahlili. O‘zbek tili va adabiyoti jurnali, №6, 45–52.

Ergashev, A. (2018). Turkiy tillar leksikasining tarixiy taraqqiyoti va lingvomadaniy tahlili. — Toshkent: Fan va texnologiya.

Mamatov, B. (2019). Til va madaniyat: lingvokulturologik yondashuv asoslari. — Toshkent: O‘zbekiston milliy universiteti nashriyoti.

Abdurahmonova, M. (2020). O‘zbek tilida qadimiy turkiy qatlamning semantik davomiyligi. — Toshkent: Innovatsiya-Ziyo.

To‘xtayev, T. (2017). Turkiy yozma yodgorliklar leksikasi va xalq madaniyati. — Samarqand: SamDU nashriyoti.

Qodirova, D. (2021). “Turkiy tillar tarixida ‘adolat’ konseptining shakllanishi va o‘zbek tilidagi izchilligi”. TDPU ilmiy to‘plami, №3, 112–120.

Downloads

Nashr qilingan

2025-12-24

Qanday qilib iqtibos keltirish kerak

Abdujabbarova Feruza Abdunazarovna. (2025). XI–XII ASR TURKIY MANBALARI LEKSIKASINING SEMANTIK MAYDONI VA UNING LINGVOMADANIY TALQINI . ARAB TILI GLOBALLASHUV DAVRIDA: INNOVATSION YONDASHUVLAR VA O‘QITISH METODIKASI MAVZUSIDAGI XALQARO ILMIY-AMALIY ANJUMAN , 1(9), 97–101. https://doi.org/10.5281/zenodo.18035563

Yuklab olish havolasi

Nashr

Arab tili globallashuv davrida: innovatsion yondashuvlar va o‘qitish metodikasi mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy anjuman

Sho'ba

ARAB TILINI O‘QITISHDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR VA SUN’IY INTELLEKT IMKONIYATLARI

Downloads

Article on Google Scholar

Shunga o'xshash maqolalar

Saidova Gulyora Abduhakimovna, Qosimova Sevinch Vahobjon qizi, THE LIMITATIONS AND ADVANTAGES OF USING AI IN WRITTEN TRANSLATION TASKS , O'zbekiston davlat jahon tillari universiteti konferensiyalari: “Arab tili globallashuv davrida: innovatsion yondashuvlar va o‘qitish metodikasi” mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy anjuman
Saibnazarova Mahliyo Asatulloyevna, “O’TGAN KUNLAR” VA “ANDISHA VA G’URUR” ASARLARIDA MILLIY QAHRAMONLARNI YARATISHDAGI IJODKOR MAHORATI , O'zbekiston davlat jahon tillari universiteti konferensiyalari: Xalqaro ilmiy-amaliy anjuman “Global lingvistika: yangi yondashuvlar va tadqiqotlar”
Djurayev Dusmurod Uralovich, JADID USULI MAKTABLARINING TURKISTON XALQ TA'LIMI TIZIMI ISLOHOTIDAGI AHAMIYATI (XX asr boshlari) , O'zbekiston davlat jahon tillari universiteti konferensiyalari: Xalqaro ilmiy-amaliy anjuman "Ta'lim maydoni tendensiyalari: kompetentsiyalar, innovatsiyalar va texnologiyalar"
Gulsunoy Soatova , Ko'p madaniyatli dunyoda sayohat qilish: o'smirlarni madaniyatlararo muloqot qobiliyatlari bilan jihozlash , O'zbekiston davlat jahon tillari universiteti konferensiyalari: Ko‘p tillilik muhitida xorijiy tillarni rivojlantirishning innovatsion va integrativ muammolari
Karimova Nilufar Xabibullayevna, FRANSUZ VA O‘ZBEK TILLARIDA YANGI QO‘SHMA SO‘ZLARNING PAYDO BO‘LISHI , O'zbekiston davlat jahon tillari universiteti konferensiyalari: Tarjimashunoslik va tilshunoslikning dolzarb muammolari: zamonaviy tendensiyalar va yondashuvlar
Ochilova Sarviosiyo Imomidin qizi, Zufarova Sevara Muratdjanovna, TILSHUNOSLIK VA TARJIMA FANLARINING KESISHGAN NUQTALARI , O'zbekiston davlat jahon tillari universiteti konferensiyalari: Tarjimashunoslik va tilshunoslikning dolzarb muammolari: zamonaviy tendensiyalar va yondashuvlar
Marjona Abdullayeva, Sarvara Alimboyeva, INGLIZ TILIDA URG`UNING ROLI VA AHAMIYATI , O'zbekiston davlat jahon tillari universiteti konferensiyalari: “Tarjimashunoslik: muammolar, yechimlar va istiqbollar II” mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy anjuman
Xusanov Eldorbek Davlatjon o’g’li, OʻZBEK TILIDA DIALEKTAL LEKSIKASINING MADANIY KONSEPTLARI VA LINGVOKULTUROLOGIK TAHLILI , O'zbekiston davlat jahon tillari universiteti konferensiyalari: Xalqaro ilmiy-amaliy anjuman “Global lingvistika: yangi yondashuvlar va tadqiqotlar”
Saidov Islombek Valijon o‘g‘li, KOREYS VA O‘ZBEK TILIDA IBORALARNING QIYOSIY TAHLILI VA TA’LIM JARAYONIDAGI AHAMIYATI , O'zbekiston davlat jahon tillari universiteti konferensiyalari: Xalqaro ilmiy-amaliy anjuman “Global lingvistika: yangi yondashuvlar va tadqiqotlar”
Саидова Наргиза Махмудовна, SAUD YOZISHI MUHAMMAD SAID AL AMUDIYNING “RAMZ” HIKOYASIDAGI AXLOQIY MASAL VA ERTAK MOTIFI , O'zbekiston davlat jahon tillari universiteti konferensiyalari: Arab tili globallashuv davrida: innovatsion yondashuvlar va o‘qitish metodikasi mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy anjuman

<< < 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 > >>

Shuningdek, ushbu maqolaga o'xshash maqolalar uchun kengaytirilgan qidiruvni boshlashingiz mumkin.