KICHIK MAKTAB YOSHIDAGI OʻQUVCHILARDA MILLIY QADRIYATLAR VA RAQAMLI KOʻNIKMALARNI UYGʻUN SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK ASOSLARI
https://doi.org/10.5281/zenodo.20377916
Kalit so‘zlar
raqamli koʻnikmalar, boshlangʻich taʼlim, pedagogik-psixologik xususiyatlar, milliy tarbiya, ekran vaqti, oila hamkorligi, kognitiv rivojlanish.Annotasiya
Maqolada boshlangʻich sinf yoshidagi (7-11 yosh) oʻquvchilarda raqamli koʻnikmalarni shakllantirishning pedagogik-psixologik xususiyatlari xalqaro va mahalliy ilmiy adabiyotlar tahlili asosida koʻrib chiqilgan. Tadqiqot davomida raqamli koʻnikmalarni baholash modellari, ekran vaqtining bola kognitiv rivojlanishiga taʼsiri, oilaviy nazorat hamda milliy madaniy mazmun masalalari boʻyicha mavjud yondashuvlar qiyosiy tahlil qilingan. Adabiyotlar tahlili asosida ushbu yoʻnalishdagi tadqiqotlarning kelajakdagi istiqbollari va Oʻzbekiston taʼlim tizimi uchun tegishli yoʻnalishlar belgilab berilgan.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yhati
Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 23-sentabrdagi OʻRQ-637-sonli “Taʼlim toʻgʻrisida”gi Qonuni // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi. - URL: https://lex.uz/docs/-5013007
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 14-oktabrdagi PQ-358-son “Sunʼiy intellekt texnologiyalarini 2030-yilga qadar rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Qarori // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-7158604
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 22-oktabrdagi PF-189-son “Sunʼiy intellekt texnologiyalarini yanada rivojlantirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoni // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi (27.10.2025-y., 06/25/189/0978-son).
Bagdonaitė J., Dagienė V. Artificial Intelligence in Primary Education: A Systematic Literature Review 2020–2025 // Informatics in Education. - 2025. - Vol. 24, № 4. - P. 697-736.
Casillas Martín S., Cabezas González M., García Peñalvo F.J. Assessment of students' digital competences in primary school: a systematic review // Education and Information Technologies. - Springer Nature, 2022. - DOI: https://doi.org/10.1007/s10639-022-11020-9
Frontiers Education. The development of digital skills in primary school pupils through the project-based activities of university students (Kazakhstan) // Frontiers in Education. - 2026. - DOI: https://doi.org/10.3389/feduc.2026.1759193
Hakimova M.X. Boshlangʻich sinf oʻquvchilarini raqamli savodxonligini rivojlantirish // Taʼlim va innovatsion tadqiqotlar. - 2025. - № 3.
Li J., Ju S.-Y., Zhu C., Yuan Y., Fu M., Kong L.-K., Li M. The development of a digital intelligence quotient scale: A new measuring instrument for primary school students in China // Heliyon. - Elsevier, 2024. - DOI: https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e36437
Lieber C. Effects of Screen Time on Cognitive Development in Early Childhood: A Systematic Review // Research Journal in Psychology and Behavioral Studies. - 2024. - Vol. 1, № 1. -P. 1-9.
Madrahimova T. Bolani maktab taʼlimiga tayyorlashda oilaning oʻrni // Journal of Uzbekistan's Development and Research. - 2025. –-Vol. 1, № 1.
Nevrelova N., Korenova L., Lavicza Z., Bruzkova N., Schmid A. Enhancing digital literacy in primary education through augmented reality // Frontiers in Education. - 2024. - Vol. 9. - DOI: https://doi.org/10.3389/feduc.2024.1390491
Qi J., Yan Y., Yin H. Screen time among school-aged children of aged 6–14: a systematic review // Global Health Research and Policy. - 2023. - DOI: https://doi.org/10.1186/s41256-023-00297-z
Saidova G., Avliyokulova N. Boshlangʻich sinflarda oʻquv jarayonini zamonaviy, innovatsion texnologiyalar asosida tashkil etish // Jamiyat va innovatsiyalar. - 2022.
Sevillano-García M.L., Quicios-García M.P., Vázquez-Cano E. Family supervision and digital competence in primary education students // Journal of New Approaches in Educational Research. - Springer, 2025. - DOI: https://doi.org/10.1007/s44322-025-00044-x
Su J., Yang W. Artificial intelligence literacy education in primary schools: a review // International Journal of Technology and Design Education. - Springer Nature, 2025. - DOI: https://doi.org/10.1007/s10798-025-09979-w
Suyunov D.A., Normatova Y. Boshlangʻich sinf oʻquvchilarda maʼnaviy tarbiya shakllantirishda milliy qadriyatlardan foydalanish // Research and Implementation: Xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari toʻplami. – 17-18-may 2024-yil.
Taʼlimni raqamlashtirish nazariyasining ilmiy asoslari // ResearchGate. - 2026.
Williamson B. AI, education, and children's rights // Frontiers in Education. - 2025. - Vol. 10. - DOI: https://doi.org/10.3389/feduc.2025.1656736
Zhang P., Tur G., Brown B. A systematic review of ChatGPT use in K-12 education // European Journal of Education. - Wiley, 2024.
