RƏQƏMSALLAŞMA DÖVRÜNDƏ BEYNƏLXALQ DİL MÜHİTİNİN AZƏRBAYCAN DİLİNƏ TƏSİRİ
https://doi.org/10.5281/zenodo.19780594
Kalit so‘zlar
Azərbaycan dili, rəqəmsallaşma, beynəlxalq dil mühiti, ingilis dilinin təsiri, korpus dilçiliyi, kompüter dilçiliyi, rəqəmsal kommunikasiya, dil siyasətiAnnotasiya
Müasir rəqəmsallaşma dövrü dillərarası təmasların intensivləşdiyi, kommunikativ sərhədlərin genişləndiyi və milli dillərin qlobal dil mühitində yeni funksional keyfiyyətlər qazandığı bir mərhələdir. Azərbaycan dili də bu prosesdən kənarda qalmamış, beynəlxalq informasiya axını, sosial media, rəqəmsal kommunikasiya, xarici dillərlə təmas və texnoloji platformalar vasitəsilə yeni təsirlərə məruz qalmışdır. Məqalədə rəqəmsallaşma şəraitində beynəlxalq dil mühitinin Azərbaycan dilinə təsiri leksik, terminoloji, üslubi, kommunikativ və texnoloji aspektlərdən təhlil olunur. Xüsusilə ingilis dilinin qlobal ünsiyyət vasitəsi kimi Azərbaycan dilinə təsiri, yeni alınmaların artması, rəqəmsal ünsiyyət formalarının yayılması, kod dəyişməsi, transliterasiya və hibrid dil modellərinin formalaşması diqqət mərkəzinə çəkilir. Eyni zamanda, bu prosesin yalnız təhlükə deyil, həm də dilin inkişafı, korpus dilçiliyi, kompüter dilçiliyi, elektron lüğətçilik və dil tədrisi baxımından yeni imkanlar yaratdığı göstərilir. Nəticə etibarilə vurğulanır ki, Azərbaycan dilinin rəqəmsal dövrdə qorunması və inkişafı milli dil siyasəti, elmi dilçilik və müasir texnologiyaların uzlaşdırılması ilə mümkün ola bilər.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yhati
Azərbaycan dilinin qloballaşma şəraitində zamanın tələblərinə uyğun istifadəsinə və ölkədə dilçiliyin inkişafına dair Dövlət Proqramı. Bakı, 2013.
Azərbaycan dilinin saflığının qorunması və dövlət dilindən istifadənin daha da təkmilləşdirilməsi ilə bağlı tədbirlər haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı. Bakı, 2023.
AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. Rəsmi elektron resurslar və dil bazaları.
Crystal, D. Language and the Internet. Cambridge: Cambridge University Press, 2006.
McEnery, T., Hardie, A. Corpus Linguistics: Method, Theory and Practice. Cambridge: Cambridge University Press, 2012.
Jurafsky, D., Martin, J. H. Speech and Language Processing. Pearson, 2023.
Isbarov, J., Huseynova, K., Mammadov, E. və b. Open foundation models for Azerbaijani language. 2024.
Nourmohammadi Khiarak, J. və b. Enhancing Language Learning through Technology: Introducing a New English-Azerbaijani (Arabic Script) Parallel Corpus. 2024.
Halliday, M.A.K. Language as Social Semiotic. London: Edward Arnold, 1978.
