OMMAVIY AXBOROT VOSITALARINING YOSHLAR MA’NAVIYATI VA MADANIYATI RIVOJLANISHIDAGI O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
https://doi.org/10.5281/zenodo.24240638
Kalit so‘zlar
ommaviy axborot vositalari, yoshlar, ma’naviyat, madaniyat, media savodxonlik, raqamli media, media ta’siri, axborot xavfsizligi, algoritmik saralash, fuqarolik faolligi.Annotasiya
Mazkur maqolada ommaviy axborot vositalarining yoshlar ma’naviyati va madaniyati rivojlanishiga ta’sirining o‘ziga xos xususiyatlari tahlil qilinadi. OAVning yoshlar dunyoqarashi, qadriyatlari, axloqiy qarashlari, madaniy didi va fuqarolik pozitsiyasi shakllanishidagi roli ommaviy kommunikatsiya, kultivatsiya, kun tartibini belgilash, freyming, ijtimoiy o‘rganish, foydalanish va qoniqish hamda ishtirok madaniyati kabi nazariy yondashuvlar asosida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda OAV ta’sirining bevosita va bir yo‘nalishli emasligi, uning mazmun, kommunikativ kanal, algoritmik saralash, auditoriya, ijtimoiy muhit va qayta aloqa o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar natijasida shakllanishi asoslanadi. Raqamli media muhitida algoritmik tavsiyalar, tezkorlik, virusli tarqalish, interaktivlik va foydalanuvchi kontentining kengayishi yoshlarning axborot tajribasiga yangi imkoniyatlar bilan bir qatorda dezinformatsiya, kiberzo‘ravonlik, shaxsiy ma’lumotlarning tarqalishi va axborotning parchalanishi kabi xavflarni ham yuzaga keltirishi aniqlanadi. Tadqiqot natijalari OAVning yoshlar ma’naviyati va madaniyatiga ijobiy ta’sirini kuchaytirishda media savodxonlik, axborot xavfsizligi, professional jurnalistika, milliy va umuminsoniy qadriyatlar uyg‘unligi hamda yoshlarning mazmunli media ishtirokini rivojlantirish muhimligini ko‘rsatadi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yhati
McQuail, D. McQuail’s Mass Communication Theory. 6th ed. London: SAGE, 2010.
Gerbner, G., Gross, L., Morgan, M., Signorielli, N., Shanahan, J. Growing Up with Television: Cultivation Processes. In: Bryant, J., Zillmann, D. (eds.). Media Effects: Advances in Theory and Research. 2nd ed. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates, 2002. P. 43–67.
McCombs, M. E., Shaw, D. L. The Agenda-Setting Function of Mass Media. Public Opinion Quarterly. 1972. Vol. 36, No. 2. P. 176–187. DOI: 10.1086/267990.
Entman, R. M. Framing: Toward Clarification of a Fractured Paradigm. Journal of Communication. 1993. Vol. 43, No. 4. P. 51–58. DOI: 10.1111/j.1460-2466.1993.tb01304.x.
