TARJIMASHUNOSLIKDA RANGLAR TARJIMASIGA NAZARIY YONDASHUVLAR VA ULARNING O’ZBEK BADIIY TARJIMASIDA NAMOYON BO’LISHI (SHEKSPIRNING “HAMLET” ASARI M. SHAYXZODA TARJIMASI ASOSIDA)
https://doi.org/10.5281/zenodo.23415147
Kalit so‘zlar
rang bildiruvchi leksika; ranglar tarjimasi nazariyasi; Berlin–Kay nazariyasi; tarjima strategiyasi; o’zbek badiiy tarjimasi; Shayxzoda.Annotasiya
Tezisda tarjimashunoslikda ranglar tarjimasiga oid nazariy yondashuvlar tizimlashtiriladi: Berlin–Kay nazariyasi, xorijiy, rus va o’zbek tadqiqotlari sharhlanadi, rang atamalarini tarjima qilish strategiyalari (so’zma-so’z tarjima, abstraktlik darajasini o’zgartirish, tushirib qoldirish, tasviriy tarjima) ko’rsatiladi. Nazariy qoidalar Maqsud Shayxzodaning “Hamlet” tarjimasidagi solemn black va russet birliklari misolida sinab ko’riladi. Tahlil asosiy rang atamasi (black) so’zma-so’z saqlanib, ramziy ma’nosi ochiqlashtirilganini, asosiy bo’lmagan atama (russet) esa she’riy leksema bilan almashtirilganini ko’rsatdi: rang ma’lumoti o’zgargan, badiiy obraz esa saqlangan.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yhati
Kabilova G. S. (2025). Ingliz va o’zbek tillarida rangga oid frazeologizmlarning tarjimaviy ekvivalentlari: semantik va pragmatik yondashuv. Zenodo, 134–139-b. https://doi.org/10.5281/zenodo.15683115
Shekspir V. Hamlet. M. Shayxzoda tarjimasi. Toshkent, O’zDavNashr, 1948-yil
Горжая А. А. Транслатологические особенности цветообозначений в сопоставлении поэтических текстов П. Б. Шелли на английском языке и К. Д. Бальмонта на русском // Гуманитарные и юридические исследования. С. 235–240.
Горн Е. А. Цветообозначения в художественном тексте на английском и русском языках в сопоставительно-переводческом аспекте (на материале современной английской литературы): дис. … канд. филол. наук. СПб., 2014. 211 с.
Тимко Н. В. Лингвокультурологические аспекты перевода цветообозначений с английского языка на русский // Russian Journal of Linguistics (Вестник РУДН. Серия: Лингвистика). 2011. № 1. С. 24–32.
Berlin B., Kay P. (1969). Basic Color Terms: Their Universality and Evolution. Berkeley: University of California Press.
Golda P., Jedziniak A., Mezyk J., Ryszka J., Uchman T. Colour Terms in Five Linguistic Images of the World: The Semantic Perspective.
Kay P., Maffi L. (1999). Color appearance and the emergence and evolution of basic color lexicons. American Anthropologist, 101(4), 743–760.
Molans P. T. (2024). Galician Colour Semantics: An Investigation of Basic Colour Terms.
Stanley–Thorne (2003). Colour Terms: A Problem for Translators.
Uskula M. Translation of Colour Terms: An Empirical Approach toward Word-Translation from English into Estonian.
Williams K. (2014). The Lexicographic Treatment of Color Terms.
