OMONIM KOMPONENTLI INGLIZCHA IDIOMALAR: KOGNITIV-LINGVISTIK TAHLIL
https://doi.org/10.5281/zenodo.20536248
Kalit so‘zlar
omonim komponent, idioma, kognitiv tilshunoslik, frazeologik birlik, konseptual metafora, semantik derivatsiya, ingliz tili.Annotasiya
Ushbu maqolada ingliz tili frazeologik tizimidagi omonim komponentli idiomalar lingvo-kognitiv nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi — idiomalar tarkibida keluvchi omonim so‘zlarning inson tafakkurida qanday konseptuallashtirilishi va ma’no hosil qilish jarayonida qaysi kognitiv mexanizmlar (metafora, metonimiya, blending) ustuvorligini aniqlashdan iborat. Maqolada ingliz tilidagi "head", "bank", "hand" kabi omonimik xususiyatga ega komponentlar ishtirokidagi iboralar misolida, so‘zning leksik omonimligi va frazeologik ma’no o‘rtasidagi semantik bog‘liqlik yoritilgan. Tahlillar natijasida omonim komponentlarning kontekstual tanlanishi va ularning milliy-madaniy konseptlarni ifodalashdagi o‘rni haqida xulosalar berilgan.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yhati
Cowie, A. P. (1998). Phraseology: Theory, Analysis, and Applications. Oxford: Oxford University Press. (Frazeologiya nazariyasi va tahlili bo‘yicha fundamental manba).
Cruse, D. A. (1986). Lexical Semantics. Cambridge: Cambridge University Press. (Leksik semantika, omonimiya va ma’no munosabatlarini tushuntirib beruvchi asosiy darslik).
Kövecses, Z. (2010). Metaphor: A Practical Introduction. Oxford: Oxford University Press. (Metaforalarning kognitiv tahlili va konseptuallashuvi haqida).
Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors We Live By. Chicago: University of Chicago Press. (Kognitiv tilshunoslikning "oltin fondi", konseptual metafora nazariyasi uchun asos).
Moon, R. (1998). Fixed Expressions and Idioms in English: A Corpus-Based Approach. Oxford: Clarendon Press. (Idiomalarning korpus asosidagi tahlili va ularning strukturasini o‘rganish uchun).
Ginzburg, R. S., et al. (1979). A Course in Modern English Lexicology. Moscow: Vysshaya Shkola. (O‘zbekistondagi ingliz tili fakultetlarida leksikologiya bo‘yicha klassik darslik, omonimiya va frazeologiya qismlari uchun).
Yo‘ldoshev, B. (2010). O‘zbek frazeologiyasi va frazeografiyasi masalalari. Samarqand: SamDU nashriyoti. (Frazeologiyaning umumiy nazariy asoslarini o‘zbek tili misolida chuqur tushunish uchun).
Nematov, H., & Rasulov, R. (1995). O‘zbek tili sistem leksikologiyasi asoslari. Toshkent: O‘qituvchi. (Semantik maydon va so‘zlararo munosabatlarni tahlil qilish uchun).
Abduazizov, A. (2006). O‘zbek tili fonologiyasi va morfologiyasi. Toshkent: Akademiya. (Til sistemasi va uning strukturaviy tahlili bo‘yicha).
