GENDER AND LANGUAGE: DIFFERENCES AND SIMILARITIES IN WOMEN’S AND MEN’S SPEECH

Annotasiya

Ayollar va erkaklar nutqidagi so‘zlar va muloqot madaniyati o‘ziga xos xususiyatga ega bo‘lib, ular nafaqat lug‘at boyligi, balki gaplarning tuzilishida hamda intonatsiyasida ham bir-biridan sezilarli darajada farq qiladi va ularning birliklari matnlarda turlicha ishlatiladi. Ular nutqining shu kabi farqli jihatlari borasida tilshunoslikda bir qancha ishlar amalga oshirilgan bo‘lib, ba’zi xalqlarda ayollar nutqi alohida bir tadqiqot sifatida jamiyatga kirib kelgan.  Shu bilan bir qatorda, jamiyatda chuqur ildiz otgan gender stereotiplari ham mavjud bo‘lgan, o‘zgartirish lozim bo‘lgan tushunchadir. Bugungi kunda ushbu tushunchalarni yangicha lingvistik nuqtayi nazardan qarab qayta ko‘rib chiqish va bir nechta zamonaviy qisman yoki butunlay o‘zgarishlarga mos ravishda talqin qilish kerak bo‘lgan dolzarb vazifadir. Ushbu maqolada ayol va erkak nutqidagi gender tenglikning mohiyati, tilshunoslikdagi o‘rni va rivojlanish tarixi batafsil yoritiladi. Shunigdek, gender tafovutlarining ijtimoiy, madaniy va eng asosiysi diniy omillari bilan ham bog‘liqligi tushuntiriladi va shu bilan birga ayol va erkak nutqidagi leksik, fonetik, Grammatik va asosiysi pragmatik farqlar  til materiallari (o‘zbek, rus, ingliz va boshqa tillar) misolida ko‘rsatiladi.