SUN’IY INTELLEKT VA ANTROPOSENTRIK PARADIGMA: CHAT-BOTLAR NUTQIDA INSONIY MULOQOT MODELLARINING MODELLASHTIRILISHI
https://doi.org/10.5281/zenodo.19905002
Kalit so‘zlar
sun’iy intellekt, antropotsentrik paradigma, chat-botlar, insoniy muloqot, nutq modellashtirish, lingvistika, pragmatika, psixologiya, tabiiy tilni qayta ishlash, kommunikatsiya, dialog tizimlari, emotsional intellekt, kontekst, inson-mashina o‘zaro ta’siri, semantika, diskurs, raqamli texnologiyalarAnnotasiya
Mazkur maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarining rivojlanishi sharoitida antropotsentrik paradigma asosida chat-botlar nutqida insoniy muloqot modellarining modellashtirilishi masalasi tahlil qilinadi. Tadqiqotda inson nutqining lingvistik, pragmatik va psixologik xususiyatlari sun’iy intellekt tizimlarida qanday aks ettirilishi, chat-botlar orqali tabiiy muloqotga yaqin kommunikatsiya jarayonlarini yaratish mexanizmlari o‘rganiladi. Shuningdek, inson va mashina o‘rtasidagi o‘zaro ta’sirning samaradorligi, nutqning kontekstual va emotsional jihatlarini modellashtirish muammolari ilmiy asosda yoritiladi. Maqola sun’iy intellekt asosidagi muloqot tizimlarini takomillashtirish va ularni inson markazli yondashuvi asosida rivojlantirishni ilgari suradi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yhati
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti qarori. “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasi to‘g‘risida. – Toshkent, 2020. – 12–18-betlar.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti farmoni. Sun’iy intellekt texnologiyalarini rivojlantirish to‘g‘risida. – Toshkent, 2021. – 5–9-betlar.
Abduqodirov A.A. Ta’limda axborot texnologiyalari. – Toshkent: Fan, 2017. – 112–128-betlar.
Yo‘ldoshev J.G‘. Pedagogik texnologiyalar va interfaol metodlar. – Toshkent: O‘qituvchi, 2019. – 98–105-betlar.
Xoliqov N.X. Zamonaviy lingvistika asoslari. – Toshkent: Tafakkur, 2020. – 76–84-betlar.
Qodirov B.R. Sun’iy intellekt asoslari. – Toshkent: Innovatsiya, 2021. – 54–63-betlar.
Rasulov R.M. Nutq madaniyati va kommunikatsiya. – Toshkent: Universitet, 2018. – 33–41-betlar.
Karimova D.Sh. Psixologiya va kommunikativ jarayonlar. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2022. – 67–75-betlar.
Russell S., Norvig P. Artificial Intelligence: A Modern Approach (4th ed.). – Pearson, 2021. – pp. 145–162.
Jurafsky D., Martin J.H. Speech and Language Processing (3rd ed.). – Stanford University, 2022. – pp. 89–110.
Goodfellow I., Bengio Y., Courville A. Deep Learning. – MIT Press, 2016. – pp. 210–230.
Bender E.M., Koller A. Climbing towards NLU: On Meaning, Form, and Understanding in the Age of Data. – 2020. – pp. 518–530.
