INDIVIDUAL-MUALLIFLIK NEOLOGIZMLARI: IJODKOR SHAXSINING TIL BOYITISHDAGI O‘RNI VA LISONIY ME’YOR MUAMMOSI
https://doi.org/10.5281/zenodo.19873704
Kalit so‘zlar
antropotsentrizm, okkazionalizm, individual neologizm, lisoniy me’yor, kognitiv tilshunoslik, O‘zbek milliy korpusi, lisoniy shaxs, derivatsiya, lingvokulturologiya, badiiy diskurs, ekspressivlik, verbalizatsiya.Annotasiya
Mazkur tadqiqot zamonaviy tilshunoslikning antropotsentrik paradigmasi doirasida individual-mualliflik neologizmlari (okkazionalizmlar)ning lisoniy va kognitiv tabiatini yoritishga bag‘ishlangan. Maqolada ijodkor shaxsi tomonidan yaratilgan yangi lisoniy birliklarning nafaqat badiiy-estetik, balki nominativ, pragmatik va kognitiv funksiyalari o‘zbek hamda jahon adabiyoti vakillari ijodi misolida qiyosiy-tipologik jihatdan tadqiq etilgan. Tadqiqot jarayonida O‘zbek milliy korpusi ma’lumotlariga tayanilgan holda, mualliflik neologizmlarining adabiy me’yor bilan dialektik to‘qnashuvi, ularning derivatsion salohiyati va umumtil leksikasiga singish mexanizmlari ilmiy asoslangan. Shuningdek, okkazionalizmlarni saralashda “kognitiv filtr” modeli taklif etilgan.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yhati
Mahmudov N. Tilning mukammal tadqiqi yo‘llarini izlab... // O‘zbek tili va adabiyoti. – Toshkent, 2012. – № 3. – B. 3-16.
Vohidov E. So‘z latofati. – Toshkent: O‘zbekiston, 2014. – 144 b.
Hojiyev A. Tilshunoslik terminlarining izohli lug‘ati. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2002.
Sayidrahmonov N. O‘zbek tili kognitiv tilshunosligi asoslari. – Toshkent, 2021.
Crystal D. The Cambridge Encyclopedia of the English Language. – Cambridge University Press, 2018.
Lopatin V. Rojdeniye slova: Neologizmi i okkazionalniye obrazovaniya. – Moskva: Nauka, 1973.
Uzkorpus.uz – O‘zbek milliy korpusi elektron resursi.
