TIL TA’LIMIDA RAQAMLI AGENTLARDAN FOYDALANISHNING ETIK JIHATLARI
https://doi.org/10.5281/zenodo.19780478
Kalit so‘zlar
raqamli agentlar, til ta’limi, sun’iy intellekt etikasi, algoritmik xurofot, pedagogik bog‘liqlik, ma’lumotlar maxfiyligi.Annotasiya
Maqola raqamli agentlar va sun’iy intellekt vositalarini xorijiy til ta’limiga integratsiya qilish natijasida yuzaga keladigan etik xatarlarni tanqidiy tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tanqidiy pedagogika metodologiyasi hamda AI4People etik tamoyillari asosida uchta asosiy xavf sohasi aniqlandi: o‘quvchilar ma’lumotlarining maxfiyligi, til kompetensiyasini baholashdagi algoritmik xurofot hamda avtomatlashtirilgan tizimlarga pedagogik bog‘liqlik. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, mavjud EdTech yechimlari ko‘pincha ta’lim qadriyatlarini tijoriy samaradorlik manfaatlariga bo‘ysundiradi. Aniqlangan ziddiyatlar qo‘llanilayotgan vositalarni etik ekspertizadan o‘tkazish uchun institutsional mexanizmlarni shakllantirish zaruratini ko‘rsatadi. Xulosa qismida til ta’limida raqamli agentlardan mas’uliyatli foydalanish mezonlari taklif etiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yhati
Luciano Floridi etc, AI4People's Ethical Framework for a Good AI Society: Opportunities, Risks, Principles, and Recommendations. 33 p. https://ai4people.org/PDF/AI4People_Ethical_Framework_For_A_Good_AI_Society.pdf
Selwyn N. Should Robots Replace Teachers? AI and the Future of Education. – Cambridge: Polity Press, 2019. – 180 p. https://research.monash.edu/en/publications/should-robots-replace-teachers-ai-and-the-future-of-education/
Floridi L., Cowls J., Beltrametti M. et al. AI4People – An Ethical Framework for a Good AI Society: Opportunities, Risks, Principles, and Recommendations // Minds and Machines. – 2018. – Vol. 28, № 4. – P. 689–707. https://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=3614770
O‘zbekiston Respublikasi raqamli texnologiyalar vazirining 2026 yil 24 fevraldagi 284-mh-son buyrug‘i. https://lex.uz/pdffile/8083233
Zawacki-Richter O., Marín V.I., Bond M., Gouverneur F. Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education – where are the educators? // International Journal of Educational Technology in Higher Education. – 2019. – Vol. 16, № 1. – P. 1–27. https://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=3391382
Holmes W., Bialik M., Fadel C. Artificial Intelligence in Education: Promises and Implications for Teaching and Learning. – Boston: Center for Curriculum Redesign, 2019. – 166 p. https://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=3796624
Luckin R., Holmes W., Griffiths M., Forcier L.B. Intelligence Unleashed: An Argument for AI in Education. – London: Pearson, 2016. – 96 p. https://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=3391328
Knox J. Artificial Intelligence and Education in China // Learning, Media and Technology. – 2020. – Vol. 45, № 3. – P. 298–311. https://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=3857867
Abduraxim Nasirov, Oybek Eshbayev. Data Driven Analysis of Semantic and Phraseo Semantic Fields Integrating Information Retrieval Systems for Cross Linguistic Comparative Studies. ICFNDS '24: Proceedings of the 8th International Conference on Future Networks & Distributed Systems Association for Computing Machinery New York NY United States. https://dl.acm.org/doi/10.1145/3726122.3726241 ISBN: 979-8-4007-1170-1 https://dl.acm.org/doi/10. 1145/3726122.3726241 02 July 2025 Publication History
