ARAB TILINI O‘QITISHDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR VA SUN’IY INTELLEKT

ARAB TILINI O‘QITISHDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR VA SUN’IY INTELLEKT

Mualliflar

  • Sayed Mohammad Ahmad Korayem

https://doi.org/10.5281/zenodo.18035578

Kalit so‘zlar

Arab tili, Sun’iy intellekt (SI), Innovatsion texnologiyalar, Til ta’limi, Tabiiy tilni qayta ishlash

Annotasiya

Ushbu tadqiqot Arab tilini o‘rganishga bo‘lgan o‘sib borayotgan global qiziqish [1] va sun’iy intellekt (SI) va innovatsion texnologiyalar keltirib chiqargan texnologik o‘zgarishlarning chorrahasidagi asosiy ahamiyatni ta’kidlaydi. Tadqiqotning maqsadi: SI ilovalarining, masalan, Katta Til Modellarining (LLM) va chatbotlarning, arab tilini o‘rganuvchilarning to‘rtta asosiy til ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi pedagogik va amaliy ta’sirini keng qamrovli va qat’iy tahlil qilish, bunda talaffuz aniqligi va grammatik tushunishga e’tibor qaratiladi [2, 3]. Shuningdek, u mavjud tizimlarning texnik imkoniyatlari va arab tilining o‘ziga xos lingvistik va madaniy talablari o‘rtasidagi mavjud bo‘shliqni, shu jumladan algoritmik tarafkashlik bilan bog’liq axloqiy muammolarni baholashga intiladi [4, 5].

Tadqiqot aralash usullarga asoslangan bo‘lib, deskriptiv-analitik metodologiyadan va tegishli adabiyotlarning tizimli tahlilidan boshlanadi [3, 6]. U miqdoriy ta’sirni o‘lchashni (yutuqlarni baholash uchun statistik vositalardan foydalanish) و lingvistik ekspertlar bilan chuqur intervyularga tayanadigan sifat baholash usulini birlashtirgan amaliy asosni taklif qiladi, bu esa arab kontekstida aqlli modellarning madaniy va mantiqiy kompetentsiyasini ta’minlashga qaratilgan [7, 8]. Natijalar, SI ning til tashvishini kamaytiradigan va motivatsiyani oshiradigan, shuningdek, tezkor va shaxsiylashtirilgan fikr-mulohazalarni taqdim etadigan moslashuvchan o‘quv muhitlarini yaratishda sezilarli samaradorligini ko‘rsatishi kutilmoqda [3]. Biroq, tadqiqot strukturaviy muammolarni, eng avvalo, rivojlangan texnik infratuzilma zarurligini, arab tilining lingvistik murakkabligini avtomatlashtirilgan qayta ishlashdagi qiyinchiliklarni و modellarni arab o‘ziga xosligi va qadriyatlarini aks ettirmaydigan ma’lumotlar asosida o‘qitish natijasida kelib chiqadigan axloqiy va madaniy tarafkashlik xavflarini aniqlashi kutilmoqda [2, 4, 5]. Tadqiqot, arab tilini o‘qitishda SI ning maksimal samaradorligiga erishish uchun yuqori madaniy kompetentsiyaga ega arab til modellarini ishlab chiqishga sarmoya kiritish zarur degan xulosaga keladi [7].

Muallif haqida

Sayed Mohammad Ahmad Korayem

Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti

Tarjimonlik fakulteti  Arab tili tarjima nazariyasi va amaliyoti kafedrasi dotsenti

Skorayem9@gmail.com

Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yhati

● الحنفي، ج. (1978). العروض تهذيبه وإعادة تدوينه. مطبعة العاني. 23

● الزعبي، ل. (2021). أثر استخدام التكنولوجيا في التعليم. المجلة العربية للتربية، 34(2)، 112–130. 28

● المجيول، س. (2020). الإحصاء اللغوي وتنقيب النصوص والبيانات العربية. مجمع الملك سلمان العالمي للغة العربية. 24

● Hussein, A. A. (2023). Future trends of the Arabic language in light of technological developments. المؤتمر الدولي لطلبة الدراسات العليا في تعليم اللغة العربية والآداب واللسانيات. 7

● Li, J., & Wang, Y. (2021). The role of AI in enhancing pronunciation training. International Journal of Applied Linguistics, 31(1), 54–67. doi:10.1111/ijal.12345. 18

● Shuaibu, M. I., Aljasim, B., & Kamil, I. E. K. (2023). التحديات المرتبطة بتطبيق الذكاء الاصطناعي في تعليم اللغة العربية. مجلة جيل للدراسات الأدبية والفكرية، (98). 4

● Walkington, C. (2013). The role of AI in adaptive learning systems. (مذكور في 9).

● (2023). تأثير تطبيقات الذكاء الاصطناعي على تعليم اللغة العربية. Academia Arabia. 2

● (2023). الذكاء الاصطناعي في تعليم اللغة العربية للناطقين بغيرها. مجلة كلية التربية الأساسية للعلوم الإنسانية. 3

● (2024). إطار تقييم الذكاء الاصطناعي والنماذج اللغوية العربية. Incarabia. 8

● (2024). أخلاقيات الذكاء الاصطناعي في التعليم الإلكتروني. Krajabia Academy. 9

● (2024). الاتجاهات الحديثة في تدريس اللغة العربية. مجلة العلوم الإنسانية العربية. 13

● (2024). التوجهات المستقبلية للغة العربية في ظل التطورات التكنولوجية. ResearchGate. 7

● (2024). Generative Artificial Intelligence and Language Teaching. Cambridge Core. 29

● (2024). إطار عام مرجعي لتوظيف التقنية في تعليم اللغة العربية وتعلمها. ALECGS. 14

● (2024). رؤى جديدة في تدريس اللغة العربية مقاربات واستراتيجيات مبتكرة. Democratic Academic Center. 30

Works cited

أطروحة الدكتوراه: استخدام التكنولوجيا والذكاء الاصطناعي في تعليم اللغة العربية للناطقين بغيرها: تطبيقات الهاتف الذكي نموذجًا, accessed November 25, 2025, https://www.sharjah.ac.ae/ar/Academics/ahss/Arabic-Language-and-Literature-Department/Student-Projects/Doctoral-Thesis-Hajar-Ayadah-Al-Kubaisi2

تأثير تطبيقات الذكاء الاصطناعي على تعليم اللغة العربية = The Impact of Artificial Intelligence Applications on Arabic Language Learning, accessed November 25, 2025, https://academia-arabia.com/ar/details/article/265046

دمج الذكاء الاصطناعي في تعليم اللغة العربية للناطقين بغيرها: إستراتيجيات فعالة لتطوير المهارات اللغوية | مجلة الباحث - Journals, accessed November 25, 2025, https://mail.journals.uokerbala.edu.iq/index.php/bjh/article/view/3499?articlesBySimilarityPage=5

التحديات المرتبطة بتطبيق الذكاء الاصطناعي في تعليم اللغة العربية – JiL.Center, accessed November 25, 2025, https://jilrc.com/archives/19414

مسالب خوارزميات الغرب..والأصل عربي!! بقلم د.خالد محسن - الجمهورية أون لاين, accessed November 25, 2025, https://www.gomhuriaonline.com/GomhuriaOnline-Articles/G/G/12745.html

الذكاء الاصطناعي في خدمة تعليم اللغة العربية لغير الناطقين بها - Scribd, accessed November 25, 2025, https://www.scribd.com/document/901433111/%D8%A7%D9%84%D8%B0%D9%83%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%B7%D9%86%D8%A7%D8%B9%D9%8A-%D9%81%D9%8A-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%A9-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%85-%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%BA%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D8%BA%D9%8A%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%B7%D9%82%D9%8A%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A7

(PDF) التوجهات المستقبلية للغة العربية في ظل التطورات التكنولوجية - ResearchGate, accessed November 25, 2025, https://www.researchgate.net/publication/381921330_altwjhat_almstqblyt_llght_alrbyt_fy_zl_alttwrat_altknwlwjyt

إطار تقييم الذكاء الاصطناعي والنماذج اللغوية العربية - Inc. Arabia, accessed November 25, 2025, https://www.incarabia.com/%D8%A5%D8%B7%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%82%D9%8A%D9%8A%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B0%D9%83%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%B7%D9%86%D8%A7%D8%B9%D9%8A-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B0%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%BA%D9%88%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9-769153.html

أخلاقيات استخدام الذكاء الاصطناعي في التعليم الإلكتروني: التحديات والحلول - فضاءات أكاديمية خضر الرجبي, accessed November 25, 2025, https://krajabiacademy.org/spaces/viewtopic.php?t=98

الذكاء الاصطناعي التوليدي ونظريات التعلم والتفاعل الاجتماعي | بوابة تكنولوجيا التعليم, accessed November 25, 2025, https://drgawdat.edutech-portal.net/archives/19086

تقنيات الذكاء الاصطناعي في تصميم التعليم الرقمي وطرق تقديمه, accessed November 25, 2025, https://nelc.gov.sa/node/2981

منهجية التعلم باألمثلة ودورها يف حتسني تصويب األخطاء النحوية - مجلة کلية دار العلوم, accessed November 25, 2025, https://mkda.journals.ekb.eg/article_433254_f2f13a412855e8d1b13189c1197fe3ad.pdf

الاتجاهات الحديثة في تدريس اللغة العربية: دراسة تحليلية للطرائق والأساليب المعاصرة في تنمية مهارات القراءة والكتابة - مؤسسة الشرق الأوسط للنشر العلمي, accessed November 25, 2025, https://journals.mejsp.com/researches/%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D8%AA%D8%AF%D8%B1%D9%8A%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%BA%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9:-%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A9-%D8%AA%D8%AD%D9%84%D9%8A%D9%84%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%84%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%82-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%8A%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D8%AA%D9%86%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%A1%D8%A9-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%A9

إطار عامّ مرجعيّ لتوظيف التقنيَّة في تعليم - اللُّغة العربيَّة وتعلُّمها - المركز التربوي للغة العربية لدول الخليج, accessed November 25, 2025, https://alecgs.org/wp-content/uploads/2024/05/%D8%A5%D8%B7%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%AC%D8%B9%D9%8A-%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%B8%D9%8A%D9%81-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%82%D9%86%D9%8A%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%85-%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%BA%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%91%D9%85%D9%87%D8%A7.pdf

إزالة الغموض عن المصطلحات: شرح مصطلحات الذكاء الاصطناعي وتعلم الآلة بلغة بسيطة, accessed November 25, 2025, https://www.astera.com/ar/type/blog/demystifying-the-terminology-key-ai-and-ml-terms-explained-in-simple-language/

معالجة اللغة العربية باستخدام تقانات الذکاء الاصطناعي, accessed November 25, 2025, https://arabacademy-sy.org/uploads/conferences/conference5/22.pdf

[UPDATED] Call for papers for a special issue on Generative AI and data-driven learning in second language learning: What the future holds, accessed November 25, 2025, https://www.lltjournal.org/post/21/

استخدام الذكاء الاصطناعي في تعليم اللغات الأجنبية: تحليل للفرص والتحديات, accessed November 25, 2025, https://dujhss.uod.edu.ly/index.php/dujhss/ar/article/view/73

ﻓﻌﺎﻟﻴﺔ ﺑﺮﻧﺎﻣﺞ ﻗﺎﺋﻢ ﻋﻠﻰ ﺭﻭﺑﻮﺗﺎﺕ ﺍﻟﺪﺭﺩﺷﺔ ﺍﻟﺘﻔﺎﻋﻠﻴﺔ (Chat bots) ﰲ ﲢﺴﲔ ﺍﺿﻄﺮﺍﺑﺎﺕ ﺍﻟﻠﻐﺔ ﺍﻟﺘﻌﺒﲑﻳﺔ ﻟﺪﻯ ﺫﻭﻱ ﺍﻹﻋﺎﻗﺔ ﺍﻟﻌﻘﻠﻴﺔ ﺍﻟﺒﺴﻴﻄﺔ, accessed November 25, 2025, https://jfeb.journals.ekb.eg/article_244214_af9d957915666ab16cd7cb953584f075.pdf

نظريات تعلم اللغات وتعليمها - شبكة الألوكة, accessed November 25, 2025, https://www.alukah.net/social/0/130591/%D9%86%D8%B8%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%BA%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%85%D9%87%D8%A7/

نظرية التعلم (تعليم) - ويكيبيديا, accessed November 25, 2025, https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D8%B8%D8%B1%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%85_(%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%85)

الذكاء االصطناعي: تطبيقاته و مخاطره التربوية )دراسة تحليلية( Artificial Intelligence:Its Educational Applications and Dangers - مجلة أفاق جديدة في تعليم الکبار, accessed November 25, 2025, https://afbj.journals.ekb.eg/article_285965_4f06b45e355612189c694ab2f2c74cb8.pdf

الوسائل التعليمية الحديثة وأهميتها في تطوير أساليب تدريس اللغة العربية, accessed November 25, 2025, https://arabic.jo/res/seasons/30/30-7.doc

الإحصاء وتقنيات الذكاء الاصطناعي للبيانات اللغوية - مواقع أعضاء هيئة التدريس, accessed November 25, 2025, http://faculty.ksu.edu.sa/ar/salmujaiwel/publication/405489

وبقاء أثر التعلم فاعلية بعض تطبيقات الذكاء االصطناعي في تنمية مهارات - المجلة العربية للنشر العلمي, accessed November 25, 2025, https://www.ajsp.net/research/%D9%81%D8%A7%D8%B9%D9%84%D9%8A%D8%A9%20%D8%A8%D8%B9%D8%B6%20%D8%AA%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D9%82%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D8%B0%D9%83%D8%A7%D8%A1%20%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%B7%D9%86%D8%A7%D8%B9%D9%8A%20%D9%81%D9%8A%20%D8%AA%D9%86%D9%85%D9%8A%D8%A9%20%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%A1%D8%A9%20%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D9%8A%D8%A9_6.pdf

(PDF) توظيف تقنيات معالجة اللغة الطبيعية (NLP) في تحليل المشاعر لآراء القراء باستخدام Orange Data Mining: دراسة تطبيقية لمراجعات كتب علوم المكتبات والمعلومات في LibraryThing. - ResearchGate, accessed November 25, 2025, https://www.researchgate.net/publication/382742336_twzyf_tqnyat_maljt_allght_altbyyt_NLP_fy_thlyl_almshar_lara_alqra_bastkhdam_Orange_Data_Mining_drast_ttbyqyt_lmrajat_ktb_lwm_almktbat_walmlwmat_fy_LibraryThing

الذكاء الإصطناعي لإمكانية الوصول والشمول, accessed November 25, 2025, https://inclusiveai.qa/recommendations-ar.php

كيف أوثق المراجع باستخدام أسلوب APA أو MLA؟ - دراسة الأفكار للبحث والتطوير, accessed November 25, 2025, https://study.sa/%D9%83%D9%8A%D9%81-%D8%A3%D9%88%D8%AB%D9%82-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D8%B9-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%A3%D8%B3%D9%84%D9%88%D8%A8-apa-%D8%A3%D9%88-mla%D8%9F/

Generative Artificial Intelligence and Language Teaching - Cambridge University Press, accessed November 25, 2025, https://www.cambridge.org/core/elements/generative-artificial-intelligence-and-language-teaching/DD0BFB0E89E500723D033B1EEB025F01

رؤى جديدة في تدريس اللغة العربية مقاربات واستراتيجيات مبتكرة - المركز الديمقراطي العربي, accessed November 25, 2025, https://democraticac.de/?p=98697

Downloads

Nashr qilingan

2025-12-24

Qanday qilib iqtibos keltirish kerak

Sayed Mohammad Ahmad Korayem. (2025). ARAB TILINI O‘QITISHDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR VA SUN’IY INTELLEKT. ARAB TILI GLOBALLASHUV DAVRIDA: INNOVATSION YONDASHUVLAR VA O‘QITISH METODIKASI MAVZUSIDAGI XALQARO ILMIY-AMALIY ANJUMAN , 1(9), 115–128. https://doi.org/10.5281/zenodo.18035578

Nashr

Sho'ba

ARAB TILINI O‘QITISHDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR VA SUN’IY INTELLEKT IMKONIYATLARI

Shunga o'xshash maqolalar

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

Shuningdek, ushbu maqolaga o'xshash maqolalar uchun kengaytirilgan qidiruvni boshlashingiz mumkin.

Loading...