O‘ZBEK TILI MATNLARIDA NOMLOVCHI BIRLIKLARNI TEGLASH MUAMMOLARI - Nilufar Abduraxmonova; Kanayeva Ozoda Esirgapovna (TILSHUNOSLIKDA ANTROPOSENTRIZM: YANGI YONDASHUVLAR VA TADQIQOTLAR MAVZUSIDAGI RESPUBLIKA ILMIY-AMALIY ANJUMAN, 2026)
Ushbu maqolada o‘zbek tili matnlarida nomlovchi birliklarni (named entities) avtomatik teglash jarayonida yuzaga keladigan asosiy muammolar tahlil qilinadi. Xususan, shaxs nomlari, joy nomlari, tashkilotlar va boshqa maxsus birliklarni aniqlash va ularni to‘g‘ri klassifikatsiya qilish jarayonidagi lingvistik va texnik murakkabliklar ko‘rib chiqiladi. O‘zbek tilining agglutinativ xususiyati, erkin so‘z tartibi hamda morfologik boyligi nomlovchi birliklarni aniqlashda qo‘shimcha qiyinchiliklarni yuzaga keltiradi. Shuningdek, maqolada qoidaviy, statistik va neyron yondashuvlar asosida nomlovchi birliklarni teglash usullarining afzallik va cheklovlari muhokama qilinadi. Resurslarning cheklanganligi, belgilangan korpuslarning yetishmasligi hamda standartlashtirilgan lug‘at va ontologiyalarning kamligi ushbu sohadagi asosiy muammolar sifatida ajratib ko‘rsatiladi. Tadqiqot natijasida o‘zbek tilida nomlovchi birliklarni aniqlash va teglash samaradorligini oshirish uchun gibrid yondashuvlardan foydalanish, shuningdek, milliy lingvistik resurslarni kengaytirish zarurligi asoslab beriladi.